Latif Susuri Akademik

Biografia

Lindi më 7.5.1941 në Zhur të Prizrenit. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, Shkollën e Mesme Buj­qësore në Prishtinë, ndërsa Fakul­tetin e Bujqësisë, drejtimin e mbroj­tjes së bimëve, në Uni­versitetin e Beogradit. Studimet pasuniver­sitare, nga lënda e fito­patologjisë, i ka kryer po ashtu në Universitetin e Beogradit, më 1975. Gjatë vitit 1976/77, si bursist i fond­acionit IREX, ka kryer specializimin një­vjeçar në SHBA, Department of Plant Pathology, University of wisconsin, Madison, në lëmin e fitopatologjisë. Në këtë universitet vazhdoI studimet njëvjeçare gjatë vitit 1980. Disertacionin e doktoratës e ka mbrojtur më 1983 në Fakultetin e Agronomisë të Universitetit të Zagrebit. Gjatë vitit 1996/97 qëndron tre muaj në Angli, Imperial College & Science Musum Libraries, London, ku grumbullon literaturë plotësuese për tekste universitare dhe punime shkencore.

Pas përfundimit të studimeve të rregullta, zë punë në “Progres-Export” të Prizrenit, teknolog për mbrojtjen e bimëve. Në vitin 1977 zgjidhet ligjërues në Fakultetin e Bujqësisë për lëndën Fitopatologjia. Docent është zgjedhur në vitin 1984, profesor inordinar në vitin 1991, ndërsa profesor ordinar në vitin 1997. Ka qenë dekan i Fakultetit të Bujqësisë të Universitetit të Prishtinës.

Ka mbajtur ligjërata, ushtrime dhe është themelues i lëndës së Fitopatologjisë në këtë universitet. Preokupim kryesor i tij është puna shkencore - hulumtuese, sëmundjet e bimëve, të shkaktuara nga kërpudhat, bakteriet, viruset dhe fitoplazmat. Në revistat e njohura shkencore, që botohen në vend dhe në botën e jashtme (SHBA, Gjermani, Itali, Hungari, Slloveni, Kroaci, etj.), ka publikuar shumë punime shkencore dhe artikuj nga lëmi i ngushtë. Është mjaft i cituar në literaturën shkencore në botën e jashtme. Ka përshkruar disa patogjenë për herë të parë në botë (Alternaria alternata - në bizele) dhe në vend (Pleospora infectoria, Didymella bryoniae, Diplocarpon earliana, Uromyces striatus, Phoma medicaginis, Plasmodiophora brassicae, Phytophthora capsici, Erwinia amylovora).

Është anëtar i këtyre shoqatave profesionale: Plant Protection Society of former YU and Society of Phytopathology; Former member of Advisory Board of Yugoslav Journal of Production; Distribution and Application of Pesticides, Belgrade; Former Member of Editorial Board of Plant Protection, Zagreb. Anëtar i Bordit të Unionit të Fitopatologëve të Vendeve Mesdhetare, Itali. Anëtar i Bordit drejtues në projektin “Tempus Project UM_JEP-16079-2001”.

Në vitin 2000 është zgjedhur anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, ndërsa në vitin 2008 anëtar i rregullt.

Ka qenë profesor mysafir në Universitetin bujqësor të Tiranës. Ligjëratë nga fusha e Fitopatologjisë ka mbajtur në Akademinë e Shken­cave të Göttingenit. Ka ligjëruar më 27 janar 2006.

Ka marrë mirënjohje nga Shoqatat e Mbrojtjes së bimëve për kontribut në fushën e mbrojtjes së bimëve, Opati 1986; mirënjohje nga Kryeministri i ish Jugosllavisë Ante Markovi?, në vitin 1990, për kontribut në mbrojtjen e popullatës në raste të katastrofave elementare; mirënjohje nga Universiteti i Prishtinës për merita dhe kontribut të jashtëzakonshëm në zhvillimin dhe avancimin e procesit mësimor-shkencor në Universitetin e Prishtinës, Prishtinë 28. mars 2007; Mirënjohje nga Fakulteti i Bujqësisë dhe Veterinarisë të Universitetit të Prishtinës për kontribut të në zhvillimin dhe avancimin e procesit mësimor-shkencor, Prishtinë 2012.

 

Bibliografia

Publikimet:

Susuri r. l. & Babaj a. Ismet. 2006. Nekroza e pemëve frutore e shkaktuar nga Botryosphaeria spp. Kërkime-Research 13: 5-16. Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Prishtinë.

Susuri r. l. & Besa Z. Krasniqi. 2002. monilinia spp. dhe reaksioni i disa kultivarëve të mollës. Kërkime-Research: 9: 15-26. Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Prishtinë.

Susuri R. L. & Burbuqe Hetemi. 1987. Strawberry blight caused by Diplocarpon earliana (Ellis & Ever) Wolf.). Glasnik zaštite bilja 6: 220- 221. Zagreb.

Susuri R. L. & D. J. Hagedorn. 1996. Sporulation and Disease Initiation and Development of Ascochyta pisi Pathogenic to Pea (Pisum sativum L.). Research Report Biotechnical Faculty University of Ljubljana 67:147-150. (Published in English). Ljubljana.

Susuri r. l. & F. A. Gashi. 2001. Some Morphological Characteristics of Uncinula necator on Different Grapevine Cultivars. Zeitschrift fĂĽr Pflanzenkrankheiten und Pflanzenschutz (Journal of Plant Diseases and Protection 108 (6), 560-567. Eugen Ulmer GmbH & Co., Stuttgart.

Susuri r. l. & H. SH. Susuri. 2004. Disa veçori morfologjike dhe patogjene të Sphaerotheca pannosa (Downy mildew of roses and peaches). Kërkime- Research: 11: 77-87. Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Prishtinë.

Susuri r. l. & H. SH. Susuri. 2004. Vrugu i domates, Phytophthora infestans - (Poster), Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe e zhvillimit Rural, Prishtinë.

Susuri R. L. & H. SH. Susuri. 2006. First Report of Taphrina insititiae on Sloe fruits in Kosova. Journal of Plant Pathology 83 (3, Supplement), S65-S70.

Susuri R. L. & Nysrete Doda-Gashi, Shqipe Deda, XH. Ramadani. 1990. Selective methods for isolating Pythium and Fusarium from the soil and some Morphological and Physiological Characteristics of obtained isolates. 8th Yugoslav Symposium of Plant Protection. Opatia, December 3-6, 1990. Glasnik zaštite bilja 9-10: p. 330. (Summary).

Susuri R. L. & Nysrete Doda-Gashi. 1990. Some Morphological and physiological studies of Ascochyta imperfecta Pek. and Stemphylium botryosum Wallr. on Alfalfa. 8th Yugoslav Symposium of Plant Protection. Opatia, December 3-6, 1990. Glasnik zaštite bilja 9-10: p. 327. (Summary).

Susuri R. L. & Nysrete Doda-Gashi. 1990. Uromyces striatus Schroet. Uromyces striatus Schroet. Pathogenic to Alfalfa in Climatic Conditions of Prizren Region. Agronomski glasnik 3:143-147. Zagreb.

Susuri R. L. & Nysrete Doda-Gashi. 1999. Some Morphological Characteristics of Phragmidium spp. Research Reports Vol. 73, p. 81-86. Biotechnical Faculty, University of Ljubljana.

Susuri R. L. & Nysrete Doda-Gashi. 2002. alfalfa seed Microflora and Some Characteristics of Isolated Fungi. Fragmenta Phytomedica et Herbologica, Vol. 27 No. 3. Zagreb.

Susuri R. L. & Shkipe XH. Deda. 2002. selective Methods for Isolating pythium spp. From the Soil. Fragmenta Phytomedica et Herbologica, Vol. 27 No. 1-2, p. 71-76. Zagreb.

Susuri R. L. 1974. Mekanizmi i veprimit të fungicideve në kërpudha (The Mechanisms of Fungicidal Action on Fungi). Bioteknika 2 (2/3): 271-281.

Susuri R. L. 1975. Biology, ecology and control of Ascochyta pisi Lib. Parasite of Peas. (M. Sc. Thesis). University of Belgrade, Faculty of Agriculture, Belgrade (Zemun).

Susuri R. L. 1976. Contribution to the study of some morphological characteristics of Ascochyta pisi Lib. pathogenic to peas (Pisum sativum). Plant Protection, 135: 69-87. Belgrade.

Susuri R. L. 1976. Efficacy of some fungicides in controlling Ascochyta pisi on peas. Plant Protection, 136: 121-125. Belgrade.

Susuri R. L. 1983. The study of Ascochyta pisi Lib. parasite of Pea Pisum sativum L. (Ph. D. Thesis). University of Zagreb, Agricultural Faculty, Zagreb.

Susuri R. L. 1984. The study of Ascochyta pisi Lib. parasite of Pea Pisum sativum L. Poljoprivredna znanstvena smotra 66:393-406. Zagreb.

Susuri R. L. 1988. Pear and Apple Bark Canker in Climatic Conditions of Kosova. Poljoprivredna znanstvena smotra 53 (1-2): 77-85. Zagreb.

Susuri R. L. 1989. Ascochyta cucumeris Faurt. Et Roum Pathogenic to cucumber in the greenhouse. Glasnik zaštite bilja 7: 257- 261. Zagreb.

Susuri R. L. 1989. Effect of Air Temperature, pH and Nutrition on Growth and Sporulation of Ascochyta pisi. XXX conference on pesticides, Opatia, 4-7.12.1989. Glasnik zaštite bilja 11-12: p. 404 (Summary).

Susuri R. L. 1995. On Some New Pathogens in Kosova and their Control p. 265-272. A Scientific Conference. A Multidisciplinary approach of Developing Possibilities of Kosova, November 1-2, 1995. Kosova Academy of Science and Arts, Section of Natural Sciences. Prishtina.

Susuri r. L. 2003. Black leaf and stem of alfalfa caused by phoma medicaginis Malbr. & Roum. var. medicaginis Boerem. ACS Agriculturae Conspectus Scientificus, Vol. 68, No. 1 (33-36), Zagreb.

Susuri R. L. 2003. Diseases of stone fruit trees in Kosova. Options Méditerranéennes Série B n. 45: p.155-157. Virus and virus-like diseases of stone fruits, with particular reference to the Mediterranean region, CIHEAM.

Susuri R. L. 2005. Weeds and their Control. Dardania Sacra 6, p. 403- 408. Scientific Review of Social, Economical and Technical-technological issues of Kosova. Prishtina.

Susuri R. L. 2006. Disa veçori morfologjike dhe fiziologjike të Phyllosticta prunicola patogjen i kajsisë. Kërkime - Research: 14. Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. Prishtina.

Susuri R. L., A. R. Demaj & E. S. Memaj. 2001. Structure and Control of Weeds in Wheat. Zb. Bioteh. Fak. Univ. Ljublj. Kmet. 77-2: 267-272. Ljubljana. Slovenija.

Susuri R. L., D.J. Hagedorn & R.E. Rand. 1979. Host Pathogen Relations in the Initiation of Pea Alternaria Leaf Blight. Acta Biol. Med. Exp. 4:11-113 (Published in English). Prishtina.

Susuri R. L., D.J. Hagedorn & R.E. Rand. 1989. The Influence of Light Radiation on Mycelia Growth and Sporulation of Ascochyta pisi. Poljoprivredna znanstvena smotra 54: 179-185. Zagreb.

Susuri R. L., D.J. Hagedorn & R.E. Rand. 1999. Effect of Air Temperature, pH and Nutrition on Growth and Sporulation of Ascochyta pisi. Research Reports Vol. 73, p. 71-79. Biotechnical Faculty, University of Ljubljana.

Susuri R. L., D.J. Hagedorn. 1986. Growth and Nutrition of Alternaria alternata Pathogenic to Peas. Acta Phytopathologica & Entomologica. Hungarica 21 (1-2): 141-146 (Published in English). Budapest.

Susuri R. L., D.J.Hagedorn & R.E. Rand. 1982. Alternaria Blight of Pea. Plant Disease 66: 328-330. USA. (Described for the first time in the world)

Susuri r. l., H. SH. Susuri & I. Z. Muja. 2000. Podosphaera leucotricha and reaction of some apple cultivars. Agronomski Glasnik, 1-2: 29-39, Zagreb.

Susuri R. L., I. Pireva, B. Rogova & A. Zogiani. 1979. The possibility of Chemical control of Phytophthora capsici Leon. in the Climatic conditions of Prizren. Plant Protection 150: 353-356. Belgrade.

Susuri R. L., I. Pireva. 1981. Effect of some fungicides in control of powdery mildew Erysiphe cichoracearum on cucumbers Cucumis sativus L. Bioteknika 9: 49-51. Prishtinë.

Susuri R. L., Lumta Dida, S. Mati?, H. SH. Susuri A. Myrta. 2006. First Record of Peach Latent Mosaic Viroid and Hop Stunt Viroid in Kosova. Journal of Plant Pathology 88 (3), 337-340.

Susuri R. L., Z. D. Ndoja & Nysrete Doda-Gashi. 1997. Isolation of Fusarium spp. From Soil and some Characteristics of obtained Isolates. Research 5, p. 181- 187 (Published in English). Kosova Academy of Science and Arts, Section of Natural Science. Prishtina.

Susuri R.L. & A. Demaj. 2000. Fire Blight of Pear and Apple, Erwinia amylovora - (Poster). GTZ (Deutsche Gesellscahft fĂĽr Technische Zusammenarbeit, GmbH, Office Prizren, University of Prishtina, Faculty of Agriculture, Department of Plant Protection.

Susuri R.L. & A. Demaj. 2000. Pepper Blight, Phytophthora capsici - (Poster). GTZ (Deutsche Gesellscahft fĂĽr Technische Zusammenarbeit, GmbH, Office Prizren, Universitety of Prishtina, Faculty of Agriculture, Department of Plant Protection.

Doracakë të publikuar:

Susuri R. L (koautor për mbrojtje të bimëve). 2002. Marulja - Lattice (Lactuca sativa) p. 20. Swiss Project for Horticultural Promotion - Kosova, Intercooperation - Prishtina.

Susuri R. L. (koautor për mbrojtje të bimëve). 2002. Karota - Carrot (Daucus carota) p. 20. Swiss Project for Horticultural Promotion - Kosova, Intercooperation - Prishtina.

Susuri R. L. (koautor për mbrojtje të bimëve). 2003. Lakra - Cabbage (Brassica oleracea) p. 28. Swiss Project for Horticultural Promotion - Kosova, Intercooperation - Prishtina.

Susuri R. L. (koautor për mbrojtje të bimëve). 2005. Domatja - Tomato (Lycopersicon esculentum). Swiss Project for Horticultural Promotion - Kosova, Intercooperation - Prishtina.

Susuri R. L. (koautor për mbrojtje të bimëve). 2005. Fasulja - Beans (Phaseolus vulgaris). Swiss Project for Horticultural Promotion - Kosova, Intercooperation - Prishtina.

Susuri R. L. (koautor për mbrojtje të bimëve). 2005. Qepa - Onions (Allium sativa). Swiss Project for Horticultural Promotion - Kosova, Intercooperation - Prishtina.

Susuri R. L. 2002. Compendium of the important pests, disease and weed problems of crops in Kosova with commonly used pesticides p. 48-72, GFA Terra Systems. Department of Agriculture, Forestry and Rural Development (DAFRD) - Prishtina.

Tekste të botuara:

Susuri R. L. & I. Pireva. 1986, 1998. Mbrojtja e bimëve f. 261. Për shkolla të mesme bujqësore. Shtëpia botuese Libri shkollor. Prishtinë.

Susuri R. L. & I. Pireva. 1988. Mbrojtja e kulturave bujqësore f. 54. Kooperativa e librit bujqësor "Panorama", Prishtinë.

Susuri R. L. (Co-author). 1991. Bibliography of Plant Protection in Yugoslavia p. 484. Union of Plant Protection of Yugoslavia.

Susuri R. L. 1979. Çelësi i Pinusit (Përkthim në gjuhën shqipe). "Pinus", Raçe, Maribor.

Susuri R. L. 1986. Fitopatologjia e përgjithshme f. 164. Tekst universitar. Universiteti I Prishtinës. Fakulteti i Bujqësisë, Departamenti i Patologjisë bimore, Prishtinë.

Susuri R. L. (Koautor). (Krasniqi, F., B. Ruci, L. R. Susuri J. Vangjeli, Q. Pajazitaj & A. Mullaj). 2003. Fjalor i emrave të bimëve (latinisht, shqip, anglisht, gjermanisht dhe frëngjisht) f. 570. Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Kërkimeve biologjike – Tiranë dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Seksioni i Shkencave të natyrës, Prishtinë.

Susuri R. L. 1995. Fitopatologjia f. 433. Tekst universitar. Universiteti i Prishtinës, Fakulteti i Bujqësisë, Departamenti i Patologjisë bimore, Prishtinë.

Susuri R. L. 1998. Fungicidet - Herbicidet f. 282. Tekst universitar. Universiteti i Prishtinës, Fakulteti i Bujqësisë, Departamenti i Patologjisë bimore, Prishtinë.

Susuri, R. L. & Myrta, G. A. 2012. Sëmundjet e pemëve frutore dhe të hardhisë f. 224. Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës – Prishtinë dhe Akademia e Shkencave e Shqipërisë – Tiranë.

Susuri R. L. 2000. Fjalor i terminologjisë bujqësore (anglisht-shqip, shqip-anglisht) f. 420. Universiteti i Prishtinës, Fakulteti i Bujqësisë, Departamenti i Patologjisë bimore, Prishtinë.

Susuri R. L. 2004. Fitopatologjia f. 495 (Ribotim i dytë), Tekst universitar. Universiteti i Prishtinës, Fakulteti i Bujqësisë, Departamenti i Patologjisë bimore, Prishtinë.

Susuri R. L. 2005. Fjalor: Bimë, dëmtues, patogjenë (latinisht, shqip, anglisht, gjermanisht, frëngjisht dhe italisht) f. 520. Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Seksioni i Shkencave të natyrës, Prishtinë.

Susuri R. L. (Koautor). (Vangjeli, J., F. Krasniqi, Efigjeni Kongjika, L. R. Susuri & A. Mullaj). 2006. Fjalor i terminologjisë së botanikës. (latinisht, shqip, anglisht, gjermanisht dhe frëngjisht) f. 875. Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Kërkimeve biologjike – Tiranë dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Seksioni i Shkencave të natyrës, Prishtinë.

Susuri R. L. 2006. Fjalor i bimëve bujqësore, pyjore dhe i barojave (latinisht, shqip, anglisht, gjermanisht, frëngjisht dhe italisht) f. 700. Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Seksioni i Shkencave të natyrës, Prishtinë.

Musa F., C. Carli, L. R. Susuri & I. Pireva. 2004. Monitoring of Myzus persicae (Sulzer) in Potato Fields in Kosovo. Acta Agriculturae, 83-2, p. 379-385. Ljubljana, Slovenia.

Myrta a., f. Palmisano, B. Pulaj, L. R. Susuri, D. Boscia. 2011. Plum pox virus incidence and its strains in Kosovo. (Journal of Plant Pathology 2011, 93, 725-728, Edizioni ETS Pisa, Italy).

Myrta, A., M. Martini, L. Susuri H. SH. Susuri & L. Carraro. 2006. First Report of Apple Proliferation and Pear Decline Phytoplasmas in Kosova. Journal of Plant Pathology 88 (1), 121-125.

Navarro B., A. Bacu, M. Torchetti, E. Kongjika, L. R. Susuri Di serio, a. Myrta. 2010. First record of Pear blister canker in Albania. (Journal of Plant Pathology, 93, 4, Edizioni ETS Pisa, Italy).

Palmisano F., L. R. Susuri B. Pulaj, a. Myrta., D. Boscia. 2010. First record of Apricot latent virus in Kosova. (Journal of Plant Pathology, 92, 4, supplement, 107-S4.122).

Vangjeli, J., F. Krasniqi, Efigjeni Kongjika, L. R. Susuri. 2012. Fjalori shpjegues i termave të botanikës në gjuhën shqipe f. 1500) Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Kërkimeve biologjike, Tiranë dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Seksioni i Shkencave të natyrës, Prishtinë.