Esad Mekuli Akademik

Biografia

Lindi mĂ« 1916 nĂ« PlavĂ«. Gjimnazin e kreu nĂ« PejĂ« mĂ« 1936. studioi veterinarinĂ« nĂ« Beograd, ku u diplomua nĂ« fi­llim tĂ« vitit 1947. Specializoi para­zi­tologjinĂ« nĂ« Za­greb mĂ« 1947 dhe 1948. u doktorua nĂ« Fakultetin e VeterinarisĂ« tĂ« Beo­gradit me temĂ«n “Kontribut pĂ«r njohjen e piroplaz­mozave tĂ« kaf­shë­ve shtĂ«piake nĂ« Ko­so­vĂ« dhe Rrafsh tĂ« Dukagjinit”.

Si student i takoi lĂ«vizjes pĂ«rparimtare. Ishte njĂ« nga redaktorĂ«t e fletores “Beogradski student”. Mori pjesĂ« nĂ« aksionet studentore e demonstrata dhe u burgos, mĂ« 1940. Pas kĂ«saj pu­­noi veterinar ushtarak nĂ« PejĂ«, ku e zuri okupacioni. MĂ« 1942, pĂ«r shkak tĂ« punĂ«s nĂ« lĂ«vizjen nacionalçlirimtare, u burgos. MĂ« vonĂ« iu bashkua aradheve partizane dhe njĂ« kohĂ« punoi si mjek, e mandej anĂ«tar i Agjitpropit dhe Rrafshin e Dukagjinit dhe redaktor i gazetĂ«s ilegale Lirija – Slo­bo­da.

Pas lufte u emërua kryeredaktor i fletores në gjuhën shqipe Rilindja, kurse nga viti 1947 deri më 1960 ishte shef i repartit parazitologjik të Institutit të Veteri­narisë në Prishtinë. Nga viti 1949 ishte kryeredaktor i revistës së parë letrare Jeta e re, të cilën e drejtoi për gati një çerek she­kulli, e më vo­në edhe kryeredaktor i revistës shkencore-profesionale bujqësore Glas­nik (Lajmëtari). Ishte kryeredaktor i revistës shkencore Bioteh­nika dhe kryeredaktor në Redaksinë e Enciklopedisë së Jugo­sllavisë në gjuhën shqipe.

Botoi njëmbëdhjetë punime shkencore-profesionale në revista jugosllave dhe të huaja, mandej dy libra dhe dy broshura nga shkenca e mjekësisë veterinare dhe rreth pesëdhjetë artikuj shkencorë-propa­gandistikë nëpër fletore e revista në gjuhën shqipe dhe serbokroate.

Me punën letrare filloi të merrej qysh në rininë e hershme, duke bashkëpunuar me revista të rinisë. Pas çlirimit botoi pesë përmbledhje poezish në gjuhën shqipe, gjashtë në gjuhën serbokroate dhe nga një në gjuhën maqedone dhe turke, dhe më se tetëdhjetë libra për­kthi­mesh.

Ka qenë kryetar i parë i Shoqatës së Shkencave dhe të Arteve të Ko­sovës dhe i ASHAK.

PĂ«r veprimtarinĂ« nĂ« fushĂ«n kulturo-letrare mori, mĂ« 1950, ShpĂ«r­blimin e QeverisĂ« tĂ« RP tĂ« SerbisĂ«, mandej atĂ« tĂ« BashkĂ«sisĂ« Kulturo-arsimore tĂ« KAKM dhe ShpĂ«rblimin e NĂ«ntorit tĂ« PrishtinĂ«s. PĂ«r punĂ«n nĂ« fushĂ«n e pĂ«rkthimeve iu dha ShpĂ«rblimi i Dhjetorit tĂ« KSA tĂ« KosovĂ«s dhe ShpĂ«rblimi i SGB Rilindja; po ashtu u shpĂ«rblye me DiplomĂ«n e Nderit tĂ« Lidhjes sĂ« Shoqatave tĂ« PĂ«rkthyesve tĂ« Ju­gosllavisĂ« pĂ«r meritat nĂ« afirmimin e bashkĂ«punimit ndĂ«rrepublikan. MĂ« 1971 mori Çmimin AVNOJ pĂ«r letĂ«rsi dhe Çmimin e 13 Korrikut tĂ« Malit tĂ« Zi (1974).

Ishte anëtar i Këshillit të KSA dhe i Këshillit të Federatës.

Vdiq në Prishtinë më 1993.

 

Bibliografia

Libra të botuar:

Për ty, vjersha, Prishtinë 1955, 63, 67.

Dita e re, vjersha, Prishtinë 1966; Shkup 1977.

Avsha ada, vjersha, Prishtinë 1971, 75.

Vjersha, Prishtinë 1973.

Brigjet, vjersha, Prishtinë 1981, 85.

Rini e kuqe, vjersha, Prishtinë 1983.

Na putu, pesme, Bagdala, Krushevac, 1964.

Izmedju voleti i mrzeti, vjersha, Svjetlost, Sarajevë, 1970.

Glasovi vremena, vjersha, NOLIT, Beograd 1974; Gornji Milanovac 1980.

Avsha ada, vjersha, Jedinstvo, Prishtinë 1975.

Pjesme, Izbor i prevod Lj. Rusi, Shkup 1975.

Iki Kiyi (turqisht), vjersha, zgjedhja dhe përkthimi N. Zekerija, Prishtinë -Stamboll 1983.

Përkthime në gjuhë shqipe:

B. Qopiqi: Patrollxhija, poemë, botuar si libër, nuk është ruajtur, Prizren, 1944.

V. Majakovski: Lexo e gjezdis Kinë e Paris, poemë (me M. Krasniqin), Prishtinë 1948.

A. S. Pushkini: PĂ«rralla mbi gjelin e artĂ« – me M. Krasniqin, PrishtinĂ« 1949.

P. Voranci: Lulet e Shëngjergjit, tregime, Prishtinë 1951, 66.

I. A. Krillovi: Përralla, Prishtinë 1952.

Nga proza jugosllave – me shumĂ« autorĂ«, PrishtinĂ« 1952.

P.P. Njegoshi: Kunora e maleve – me Z. Nekajem, PrishtinĂ« 1952.

Xh. Londoni: I ikuri, roman, me T. Hatipin, Prishtinë 1955.

Shkëndijat e para, zgjedhje nga poezia dhe proza në shqip, me Z. Rexhën, M. Gjevorin dhe V. Shitën, Prishtinë 1956.

V. Filipovi?i: Oda e errët, dramë, premiera në Prishtinë 1956.

S. Jesenini: Ana Snegina, poemë, Prishtinë 1956.

V. Nazori e B. Qopiqi: Tregime nga lektyra shkollore – me T. Hatipin, PrishtinĂ« 1957.

Q. Sijariqi: Bihorasit, roman, Prishtinë 1957.

Ushtari i mirë Shvejku, dramat, sipas romanit të Hashekut, premiera në Prishtinë 1957.

I. Andriqi: Oborri i mallkuar, me T. Hatipin, Prishtinë 1957, 75.

V. Majakovski: Tetori, vjersha, Prishtinë 1958.

S. Jesenini: Rruga ime, vjersha, Prishtinë 1958.

D. Kostiqi: Shpella e shurdhët, roman, Prishtinë 1958.

I. G. Kovaçiqi: Humnera, poemĂ« – me R. HoxhĂ«n, PrishtinĂ« 1958, 78.

A. N. Ostrovski: Pylli, dramë, premiera në Prishtinë 1962.

I. Mauzhuraniqi: Vdekja e Smail-agĂ« Çengiqit, PrishtinĂ« 1963.

B. Nushiqi: Komedi të zgjedhura, me T. Hatipin, Prishtinë 1964.

B. Nushiqi: Tri njëkatëshe (Tri jedno?inke), Prishtinë 1964.

S. Jesenini: Vjersha e poema (Pesme i poeme), Prishtinë 1965.

S. Kulenoviqi: Nana StojankĂ« e KnezhopojĂ«s (Stojanka majka KneĆŸopoljka), poemĂ«, PrishtinĂ« 1966.

Poetët e Bagdallës, Izbor, Prishtinë, 1966.

S. Jesenini: Agu i dritës, vjersha, Prishtinë 1966.

V. Bullatoviqi-VIB-i: Në detin e gjanë, satirë, Prishtinë 1966.

P. Bezruçi: Këngë shleziane, Prishtinë 1967.

J. St. Popoviqi: Skënderbeu, dramë (me T. Hatipin), Prishtinë 1967.

M. Selimoviqi: Dervishi dhe vdekja, roman, (me T. Hatipin), Prishtinë 1968.

D. Maksimoviq: Kërkoj falje, vjersha, Prishtinë 1968.

R. Zogoviq: Ardhësat. Këngët e Ali Binakut, poemë, Prishtinë 1968.

Që të jesh i lirë, Vietnam (me I. Kadarenë), Prishtinë 1969.

H. Tahmishçiqi: Të ballafaquar me botën, Antologjia lirike më e re e BeH (1919-69) (me S. Kostarin), Prishtinë 1969.

Sofokliu: Mbreti Edip, dramë, Prishtinë 1969.

V. Kërnjeviq: Tregimtarë të BeH, antologji, (Pripovjeda?i BiH, antologija) me S. Kostarin, Prishtinë 1971.

N. Omeragaj: Treni i fundit për në agim, vjersha, Shkup 1975.

S. Asanoviq: Vdekja e hijshme, tregime, 1975.

J. Kashtellan: Kënga e hapur, poemë për Kragujevcin, Prishtinë 1977.

PishtarĂ«t e Tetorit – PoetĂ«t e botĂ«s pĂ«r Tetorin dhe Leninin, vjersha, PrishtinĂ« 1977.

Zjarri në breg. Poezi e huaj (me P. Markon), Prishtinë 1977.

M. Kërlezha: Poezi, Prishtinë 1978.

F.G. Lorka: Poezi (me P. Markon), Prishtinë.

P. Neruda: Poezi (me D. Pashku dhe E. Gjerqekun), Prishtinë 1978.

Gj. Skoti: Pa tokë, pa lot, vjersha nga italishtja (me T. Hatipin), Prishtinë 1979.

M. Dervishi: Bejrut, poemë, Fjala, Prishtinë 1982.

S. Kosovel: Integralet, vjersha, Jeta e re, 1982.

M.Martinoviqi: Pulëbardha e kuqe, përmbledhje me 10 vjersha, poema, Koha 5-6, Titograd 1984.

Përkthime në serbokroatishte:

Pesme gorke i ponosne, poezija Ć iptara, FNRJ, NOLIT, Beograd 1962.

S. Hasani: GroĆŸdje je po?elo da zri, roman, NOLIT, Beograd 1963.

A. Shkreli: Beli karavan, roman, Prosveta, Beograd 1963.

B. Bokshi: U o?ekivanju, vjersha, Bagdala, KruĆĄevac 1967.

J. Relja: Nita, Bagdala, KruĆĄevac 1968.

A. Podrimja: Dozivi, vjersha, me M. Gashin, Bagdala, KruĆĄevac 1968.

A. Gajtani: Svetlosti u srcu, vjersha, Bagdala, KruĆĄevac 1968.

I. Kadare: General mrtve vojske, roman, Bagdala, KruĆĄevac 1968, Bgd. 1977.

Sedam pesnika Kosova i Metohije, Panorama, Prishtinë-Beograd 1968.

Mi. ?. Nikola-Mi?eni: Slobodni stihovi, vjersha, Jedinstvo, Prishtinë 1968.

F. Gunga: Do rta dobre nade, vjersha NOLIT, Beograd 1973.

Ti pesme naƥe po?etak, Tito u poeziji na albanskom, Prishtinë 1975.

R. Qosja: Ćœiva sfinga, dramĂ«, Jedinstvo, PrishtinĂ« 1976.

R. Qosja: Smrt vrega iz o?iju, tregime, Narodna knjiga, Beograd 1976.

A. Shkreli: Pesme-Vjersha, dvojezi?no, Narodna knjiga, Beograd 1976.

Albanske narodne balade, Izbor, Jedinstvo, Prishtinë 1976.

E. Gjerqeku: Tragovi, vjersha (me R. Ismajlin), Novi-Sad 1978.

O?i kamena, Panorama poezije Albanaca Jugoslavije, dvojezi?no izdanje, Titograd 1978.

A. Gajtani: Ti pesmo, ti ptico daleka, vjersha, Jedinstvo, Prishtinë 1979.

F. Hoxha: Kad prole?e kasni, Partizanski dnevnik, 4 jul, Beograd 1979.

Punime origjinale:

Shafrani – lajmĂ«tar i pranverĂ«s, poezi nĂ« prozĂ«, Rilindja, 1 e 2. I. 1985.

Dashunia ime dhe Lutje mëngjezore, Zëri i rinisë, 5, 1985.

Prijës dhe mësues i popujve tanë, prozë poetike, ZR, 10-4, 1985.

Liria – dritĂ« qĂ« nuk shuhet, vargje, Rilindja, mĂ« 25.V.1985.

Mome narodu i Triptihom o Planini, iz savremene albanske poezije u Jugoslaviji (Izbor A. Vinca), Sarajevo 1985.

Përkthime të tjera:

Leka i Madh para Portës së Parajsës, legjendë çifute, Fjala, mars 1985.

Gomaricë e përvuajtur, përrallë çifute, Rilindja, 30 mars 1985.

Cjapi me sy njeriu, legjendë çifute, ZR nr. 15, 1985.

Gejcli kureshtar, kallëzim popullor çifut, Thumbi, nr. 147-48, 1985.

Ari dhe hekuri, nga letërsia gojore çifute, Thumbi, 145, 1985.

R. Zogoviq, Pesë vjersha (Ditare e Kolashinit, Nishit mbi Nishavë, Anti-Alesio, Rinia, Mos vdis para se të vdesësh), Koha (Titograd), nr. 3. 1985.

Lerka Shifer – Premec (RS Kroaci), Vjersha nga Kosova (Ulpiana, Graçanica natĂ«n, NĂ« gĂ«rdhatĂ«), Fjala 15. VIII. 1985.

I. Sarajliq (RS BeH), Po flas për Evropën, Rilindja, 2. XI. 1985.

A. Vuletiq (RS BeH), Dielli në mesnatë (Vetëm dy rrugë janë, Gurthemeli, Dielli në mesnatë, Bredhi i Vitit të Ri në sheshin e qytetit, Ankim Diellit, Shortarqë­llues, Edhe unë vrisja, Toka, Mbretëresha e rrugëve), Jeta e re, 6, 1985.